06. హరాష్టక స్తోత్రం

 జగద్ధర భట్ట విరచిత 'స్తుతి కుసుమాంజలి' లోని ఆరవ స్తోత్రమైన 'హరాష్టకము' నకు రాజానక రత్నకంఠుని 'లఘుపంచిక' వ్యాఖ్యానసహిత ప్రతిపదార్థ తాత్పర్య విశేషములు:

మొదటి శ్లోకము

శ్లోకము: జయత్యఖిలఖేచరప్రవరమౌలిరత్నప్రభా- ప్రరోహపరిపీవరీకృతనఖాంశుపాదామ్బుజః । విశాలనయనత్రయీరచితధామధామత్రయీ- తిరస్కృతజగత్రయీపరిణతాన్ధకారో హరః ॥ 1 ॥

ప్రతిపదార్థము: అఖిల = సమస్తమైన, ఖేచర = ఆకాశమున సంచరించు దేవతల యొక్క (ఖాని = స్వర్గము/ఇంద్రియములు/ఆకాశము అని అర్థము), ప్రవర = శ్రేష్ఠులైన బ్రహ్మ విష్ణు ఇంద్రాదుల, మౌలి = కిరీటములందలి, రత్న = పద్మరాగమణుల యొక్క, ప్రభా + ప్రరోహ = కాంతి పుంజములచే, పరిపీవరీకృతా = మిక్కిలి వృద్ధి నొందింపబడిన (ఎర్రబడిన), నఖాంశు = నఖ కాంతులు కలిగిన, పాద + అమ్బుజః = పాద పద్మములు కలవాడును; విశాల = మిక్కిలి విస్తీర్ణమైన (సూర్య చంద్ర అగ్నులు ఇమిడి ఉన్నందున), నయనత్రయీ = మూడు కన్నుల యందు, రచిత = ఏర్పరచబడిన, ధామ = స్థానము కలిగిన, ధామత్రయీ = తేజస్త్రయముచే (సూర్య చంద్ర అగ్నులచే), తిరస్కృత = అణచివేయబడిన, జగత్రయీ = ముల్లోకముల యందు, పరిణత = వ్యాపించియున్న, అన్ధకారః = చీకటి కలవాడునైన, హరః = శివుడు, జయతి = సర్వోత్కృష్టముగా వెలుగొందుచున్నాడు.

తాత్పర్యము: బ్రహ్మ విష్ణు మహేంద్రాది దేవతలు శివుని పాదములకు నమస్కరించునప్పుడు, వారి కిరీటములలోని పద్మరాగమణుల ఎర్రని కాంతులు శివుని కాలిగోళ్ల కాంతులతో కలిసి, ఆ పాదపద్మములు మరింత ఎర్రగా, ప్రకాశవంతముగా కనిపిస్తున్నాయి. సూర్య చంద్ర అగ్నులనే మూడు కన్నుల తేజస్సుతో ముల్లోకములలోని గాఢాంధకారమును నశింపజేయువాడైన పరమశివుడు సర్వోత్కృష్టుడై జయించుచున్నాడు.

విశేషములు:

• ఇక్కడ 'ఖేచర' పదానికి  'అలక్ష్యభాసః' (లక్ష్యము కాని ప్రకాశము గలవారు) అని అర్థము చెప్పుకోవాలి
• సూర్య చంద్ర అగ్నులు శివుని నేత్రములే కాక, ఆయన తేజస్సుకి మూలమని వర్ణించబడినది.

---

రెండవ శ్లోకము

శ్లోకము: జయత్యమరదీర్ఘికాసలిలసేకసంవర్ధిత- ప్రచణ్డనయనానలగ్లపితతీవ్రతాపవ్యథః । అచిన్త్యచరితోజ్జ్వలజ్వలదనన్యసాధారణ- ప్రభావమహిమాహితత్రిభువనోపకారో హరః ॥ 2 ॥

ప్రతిపదార్థము: అమరదీర్ఘికా = దేవగంగ (ఆకాశగంగ) యొక్క, సలిల = నీటి యొక్క, సేక = తడపడము (అభిషేకము) చేత, సంవర్ధిత = వృద్ధి పొందింపబడిన, ప్రచణ్డ = భయంకరమైన, నయన + అనల = నేత్రాగ్నిచే, గ్లపిత = నశింపజేయబడిన, తీవ్ర = కఠినమైన, తాపవ్యథః = (సంసార చక్రమున తిరుగుట వలన కలిగే ఆధ్యాత్మిక, ఆధిదైవిక, ఆధిభౌతిక) తాపత్రయముల బాధ కలవాడును; అచిన్త్య = ఊహించుటకు వీలుకాని, చరిత = చరిత్రలచే, ఉజ్జ్వల = ప్రకాశించుచున్నవాడును, జ్వలత్ = వెలుగుచున్న, అనన్యసాధారణ = ఇతరులకు సాధ్యము కాని (పరాధీనము కాని), ప్రభావ = ప్రభావము యొక్క, మహిమా = మహత్వముచే, ఆహిత = కూర్చబడిన, త్రిభువన = ముల్లోకములకు, ఉపకారః = మేలు కలవాడునైన, హరః = శివుడు, జయతి = సర్వోత్కృష్టముగా వెలుగొందుచున్నాడు.

తాత్పర్యము: శివుని చరిత్రలు అచింత్యమైనవి. సాధారణముగా నీటిని చల్లితే అగ్ని ఆరిపోతుంది, కానీ ఇక్కడ ఆకాశగంగా జలముతో అభిషేకించబడటం వల్ల శివుని నేత్రాగ్ని మరింత ప్రజ్వరిల్లుతోంది. అట్టి తేజస్సుతో ఆయన భక్తుల యొక్క త్రివిధ తాపములను (ఆధ్యాత్మిక, ఆధిభౌతిక, ఆధిదైవిక బాధలను) హరిస్తున్నాడు. తన అసాధారణ మహిమతో ముల్లోకములకు ఉపకారము చేసే శివుడు సర్వోత్కృష్టుడై జయించుచున్నాడు.

విశేషములు:

• ఇందులో రెండు అద్భుత విషయాలు ఉన్నాయి: 1. నీటి సేకము వల్ల అగ్ని ఆరకపోగా పెరగడం. 2. ఆ అగ్ని వల్ల తాపము పెరగకుండా, భక్తుల తాపత్రయ వ్యధలు శాంతించడం.
• 'అమరదీర్ఘిక' అనగా దేవతల పుష్కరిణి లేదా గంగానది అని అర్థము.

మూడవ శ్లోకము

శ్లోకము: జయత్యచలకన్యకాలలితదోర్లతాలిఙ్గిత- స్ఫురద్గరలకాలికాకలితకాన్తకణ్ఠస్థలః । తడిద్వలయలఙ్ఘితోల్లసదమోఘమేఘభ్రమ- ప్రమత్తగుహబర్హిణోపహృతనృత్తహృష్టో హరః ॥ 3 ॥

ప్రతిపదార్థము: అచలకన్యకాయాః = పర్వతరాజ పుత్రియైన పార్వతీదేవి యొక్క, లలిత = సుకుమారమైన, దోర్లతా = బాహువులనెడి లతలచే, ఆలిఙ్గిత = కౌగిలించబడినట్టియు; స్ఫురత్ = ప్రకాశించుచున్న, గరల = కాలకూట విషము యొక్క, కాలికా = నలుపు చేత (కాలిమా = నల్లని వర్ణము), కలిత = కూడినట్టియు, కాన్త = మనోహరమైన, కణ్ఠస్థలః = కంఠభాగము కలవాడును; తడిద్వలయ = మెరుపుల సమూహముచే, లఙ్ఘిత = ఆవరింపబడిన, ఉల్లసత్ = ప్రకాశించుచున్న, అమోఘమేఘ = నీటితో నిండిన దట్టమైన మేఘము అను, భ్రమ = భ్రాంతి చేత, ప్రమత్త = ఉప్పొంగిన, గుహ = కుమారస్వామి యొక్క, బర్హిణ = నెమలిచే, ఉపహృత = సమర్పించబడిన, నృత్త = నాట్యము చేత, హృష్టః = సంతోషించినవాడునైన, హరః = శివుడు, జయతి = సర్వోత్కృష్టుడై వెలుగుచున్నాడు.

తాత్పర్యము: పార్వతీదేవి యొక్క సుకుమారమైన బాహువుల కౌగిలిలో ఉన్న శివుని నీలకంఠము, మెరుపులతో కూడిన నల్లని మేఘములా కనిపిస్తోంది. పార్వతీదేవి బాహువులు మెరుపు తీగల్లా, శివుని నల్లని కంఠము మేఘములా భ్రమింపజేస్తున్నాయి. ఆ దృశ్యమును చూసి మేఘమును చూశానని భ్రమపడిన కుమారస్వామి నెమలి పరవశంతో నాట్యము చేయగా, ఆ నృత్యమును చూసి సంతోషించు శివుడు సర్వోత్కృష్టుడై జయించుచున్నాడు.

విశేషములు:

• ఈ శ్లోకమునందు 'భ్రాంతిమదలంకారము' ఉన్నది. నల్లని కంఠమును చూసి మేఘమని, పార్వతీదేవి భుజములను చూసి మెరుపులని నెమలి భ్రమపడినట్లు వర్ణించబడినది.
• 'నీలకంఠుడు' అను పేరుకు సార్థకత ఇక్కడ మేఘముతో పోల్చబడటం వల్ల కలిగినది.

---

నాలుగవ శ్లోకము

శ్లోకము: జయత్యవిరలోచ్ఛలద్గరలవహ్నిహేతిచ్ఛటా- సటాలఫణభీషణక్షపణపాశమోక్షక్షమః । ఉదారకరుణారసప్రసరసారసిక్తాశయః ప్రపన్నవిపదర్ణవోత్తరణకర్ణధారో హరః ॥ 4 ॥

ప్రతిపదార్థము: అవిరల = ఎడతెరిపి లేకుండా, ఉచ్ఛలత్ = పైకి ఎగయుచున్న, గరల = విషము అనెడి, వహ్ని = అగ్ని యొక్క, హేతిచ్ఛటా = మంటల సమూహములతో, సటాల = జలపాతము వలె (సింహపు జూలు వలె) ఉన్న, ఫణ = పాము పడగలచే, భీషణ = భయంకరమైన, క్షపణపాశ = యమపాశము నుండి, మోక్ష = విముక్తి కలిగించుటలో, క్షమః = సమర్థుడును; ఉదార = గొప్పదైన, కరుణారస = దయా రసము యొక్క, ప్రసర = ప్రవాహము యొక్క, సార = సారముచే, సిక్త = తడపబడిన, ఆశయః = మనస్సు కలవాడును; ప్రపన్న = శరణు వేడినవారి యొక్క, విపత్ + అర్ణవ = ఆపదలనెడి సముద్రమును, ఉత్తరణ = దాటించుటలో, కర్ణధారః = నావికుడు (పడవ నడుపువాడు) అయిన, హరః = శివుడు, జయతి = సర్వోత్కృష్టుడై వెలుగుచున్నాడు.

తాత్పర్యము: భయంకరమైన విషాగ్ని జ్వాలలను కక్కుతూ, పడగలతో భీతిని గొలిపే యమపాశము నుండి భక్తులను రక్షించగల సమర్థుడు శివుడు. అపారమైన కరుణతో నిండిన మనస్సు కలవాడై, తనను శరణుజొచ్చిన వారి ఆపదలనెడి సముద్రమును దాటించే నావికుని వలె ఆయన అలరారుచున్నాడు.

విశేషములు:

• 'క్షపణ' అనగా యముడు లేదా నిర్ధనుడు అని అర్థము. ఇక్కడ యమపాశము నుండి విముక్తిని ప్రసాదించువాడు అని భావము.
• సంసారమును లేదా విపత్తును సముద్రముతోను, శివుడిని నావికునితోను పోల్చుట (రూపకము) మనోహరముగా ఉన్నది.

---

ఐదవ శ్లోకము

శ్లోకము: జయత్యుదధినిఃసరద్గరనిగారలబ్ధాభయ- ప్రమోదభరనిర్భరత్రిదశదైత్యవృన్దస్తుతః । రసాతలతలోద్గతజ్వలదలఙ్ఘ్యలిఙ్గోల్లస- న్మహామహిమమోహితద్రుహిణవాసుదేవో హరః ॥ 5 ॥

ప్రతిపదార్థము: ఉదధి = క్షీరసముద్రము నుండి, నిఃసరత్ = బయటకు వచ్చిన, గర = కాలకూట విషమును, నిగార = మింగుట చేత, లబ్ధ = పొందిన, అభయ = భయము లేకపోవుట వలన కలిగిన, ప్రమోదభర = మిక్కిలి సంతోషముతో, నిర్భర = నిండిన, త్రిదశ = దేవతల యొక్కయు, దైత్య = రాక్షసుల యొక్కయు, వృన్దం = సమూహముచే, స్తుతః = స్తుతించబడినవాడును; రసాతలతల = పాతాళ లోకము నుండి, ఉద్గత = పుట్టినట్టియు, జ్వలత్ = ప్రకాశించుచున్నట్టియు, అలఙ్ఘ్య = అతిక్రమింప శక్యము కాని, లిఙ్గ = శివలింగము (అగ్నిస్తంభము) యొక్క, ఉల్లసత్ = వెలుగుచున్న, మహామహిమ = గొప్ప ప్రభావముచే, మోహిత = విస్మయమునకు గురిచేయబడిన, ద్రుహిణ = బ్రహ్మ దేవుడు, వాసుదేవః = విష్ణుమూర్తి కలవాడునైన, హరః = శివుడు, జయతి = సర్వోత్కృష్టుడై వెలుగుచున్నాడు.

తాత్పర్యము: క్షీరమథన సమయంలో పుట్టిన హాలాహలాన్ని మింగి, ముల్లోకాలను కాపాడిన శివుడిని చూసి దేవదానవులు సంతోషముతో కీర్తించారు. పూర్వము బ్రహ్మ విష్ణువుల మధ్య వివాదము జరిగినప్పుడు, పాతాళము నుండి ఆకాశము వరకు వ్యాపించిన ఒక మహా అగ్నిస్తంభముగా శివుడు ఆవిర్భవించాడు. దాని ఆది అంత్యములను కనుగొనలేక బ్రహ్మ విష్ణువులు కూడా విస్మయము చెందారు. అట్టి మహా మహిమాన్వితుడైన శివుడు సర్వోత్కృష్టుడై జయించుచున్నాడు.

విశేషములు:

• 'లిఙ్గోద్భవ' మూర్తి వైభవాన్ని ఇక్కడ స్మరించారు. పుష్పదంత విరచిత శివ మహిమ్న స్తోత్రములోని 'తవైశ్వర్యం యత్నాత్...' అను శ్లోక భావము స్మరణీయము. ( ఓ కైలాసవాసా! పూర్వము నీవు ఒక అనంతమైన అగ్నిస్తంభ రూపమును ధరించినప్పుడు, నీ మహిమను (ఆ స్తంభము యొక్క ఆది అంతములను) కనుగొనవలెనని బ్రహ్మదేవుడు హంస రూపమున పైకి, విష్ణుమూర్తి వరాహ రూపమున కిందికి వెళ్ళారు. ఎంత ప్రయత్నించినను వారు నీ అంతమును కనుగొనలేకపోయారు. ఆ గర్వము అణిగిపోయిన తర్వాత, వారు నిన్ను భక్తిశ్రద్ధలతో స్తోత్రము చేయగా, నీవు వారికి ప్రసన్నుడవై సాక్షాత్కరించావు. అట్టి నీ సేవను చేసినవారికి లభించని ఫలితము అంటూ ఏముంటుంది? నీవు సర్వమును ప్రసాదించువాడవు.)
• 'ద్రుహిణ' అనగా అసురులకు ద్రోహము చేయువాడు (బ్రహ్మ), 'వాసుదేవ' అనగా సర్వము తనలో వసించు దేవుడు అని అర్థములు.

ఆరవ శ్లోకము

శ్లోకము: జయత్యతులవిక్రమోన్మిషదఖర్వగర్వజ్వర- జ్వలచ్చపలమన్మథోన్మథనభగ్నభోగస్పృహః । దశాస్యభుజమణ్డలీతరలితైకపిఙ్గాచల- త్రసద్గిరిసుతాహఠగ్రథితకణ్ఠపీఠో హరః ॥ 6 ॥

ప్రతిపదార్థము: అతుల = సాటిలేని, విక్రమ = పరాక్రమముతో, ఉన్మిషత్ = ప్రకాశించుచున్న, అఖర్వ = తక్కువకాని (గొప్పదైన), గర్వజ్వర = అహంకారమనెడి జ్వరముచే, జ్వలత్ = రగులుచున్న, చపల = చంచలుడైన, మన్మథ = మన్మథుని యొక్క, ఉన్మథన = దహించివేయుట (భస్మము చేయుట) చేత, భగ్న = నివారింపబడిన, భోగస్పృహః = విషయ సుఖములందలి కోరిక కలవాడును; దశాస్య = దశకంఠుడైన రావణుని యొక్క, భుజమణ్డలీ = బాహు సమూహముచే, తరలిత = కదిలించబడిన, ఏకపిఙ్గాచల = కైలాస పర్వతమునందు (కుబేరుని పర్వతము), త్రసత్ = భయపడుచున్న, గిరిసుతా = పార్వతీదేవిచే, హఠ = బలాత్కారముగా (త్వరగా), గ్రథిత = కౌగిలించబడిన, కణ్ఠపీఠః = కంఠ ప్రదేశము కలవాడునైన, హరః = శివుడు, జయతి = సర్వోత్కృష్టుడై వెలుగుచున్నాడు.

తాత్పర్యము: అపరిమిత పరాక్రమ గర్వంతో విజృంభించిన మన్మథుడిని దహించివేసి, ఇంద్రియ సుఖాలపై కోరికను తుంచివేసిన జితేంద్రియుడు శివుడు. రావణుడు తన ఇరవై బాహువులతో కైలాస పర్వతాన్ని కదిలించినప్పుడు, భయపడిన పార్వతీదేవి భర్తయైన శివుడిని గట్టిగా కౌగిలించుకొన్నది. ఆ కౌగిలిలో పులకించిన కంఠము కలిగిన పరమశివుడు సర్వోత్కృష్టుడై జయించుచున్నాడు.

విశేషములు:

• రావణుడు కైలాసాన్ని ఎత్తినప్పుడు శివుడు తన కాలి బొటనవేలితో నొక్కగా రావణుడు పాతాళానికి అణగారిపోయాడనే గాథ ఇక్కడ సూచించబడింది.
• శివ మహిమ్న స్తోత్రములోని 'అముష్య త్వత్సేవా...' అను శ్లోక భావము ఇక్కడ స్మరణీయము. (ఓ పరమేశ్వరా! రావణుడు నీకు పరమ భక్తుడు. నీ సేవ చేయడం వల్లనే అతనికి ఇరవై బాహువుల బలము లభించింది. అయితే ఆ బలముతో గర్వించి, నీ నివాసమైన కైలాస పర్వతాన్నే పెకలించడానికి ప్రయత్నించాడు. అప్పుడు నీవు ఏమాత్రం శ్రమ పడకుండా, కేవలం నీ కాలి బొటనవేలితో ఆ పర్వతాన్ని కొద్దిగా నొక్కావు. ఆ దెబ్బకు అతడు పాతాళానికి అణగారిపోయి, అక్కడ కూడా నిలవడానికి చోటు లేక అల్లాడిపోయాడు. నిశ్చయముగా ఐశ్వర్యము లేదా బలము పెరిగినప్పుడు దుష్టులు విచక్షణ కోల్పోయి మోహమున పడతారనేది నిజము.)

---

ఏడవ శ్లోకము

శ్లోకము: జయత్యకలితోల్లసన్మదభరోద్ధరాన్ధాసుర- ప్రతిష్కరణసాన్త్వనప్రథితనిగ్రహానుగ్రహః । జగత్రయభయంకరత్రిపురఘోరదావావలీ- సలీలకవలీకృతిప్రలయవారివాహో హరః ॥ 7 ॥

ప్రతిపదార్థము: అకలిత = అపరిమితమైన, ఉల్లసత్ = అతిశయించుచున్న, మదభర = మదము యొక్క భారముచే, ఉద్ధర = గర్వించిన, అన్ధాసుర = అంధకాసురుని యొక్క, ప్రతిష్కరణ = సంహరించుట (నిగ్రహము), సాన్త్వన = కరుణించుట (అనుగ్రహము) లచే, ప్రథిత = ప్రసిద్ధి చెందిన, నిగ్రహ + అనుగ్రహః = శిక్షా రక్షలు కలవాడును; జగత్రయ = ముల్లోకములకు, భయంకర = భీతిని కలిగించు, త్రిపుర = త్రిపురాసురుల పురములనబడే, ఘోర = భయంకరమైన, దావావలీ = దావాగ్ని సమూహమును, సలీల = విలాసముగా, కవలీకృతి = మింగివేయుటలో (చల్లార్చుటలో), ప్రలయవారివాహః = ప్రళయకాల మేఘము (సంవర్తక మేఘము) వంటివాడునైన, హరః = శివుడు, జయతి = సర్వోత్కృష్టుడై వెలుగుచున్నాడు.

తాత్పర్యము: అపరిమిత మదగర్వంతో విర్రవీగిన అంధకాసురుడిని శిక్షించి, మరల అనుగ్రహించినవాడు శివుడు. ముల్లోకాలను భయపెట్టే త్రిపురాసురుల కోటలనే దావాగ్నిని, ప్రళయకాల మేఘము వర్షముతో చల్లార్చినట్లుగా, అవలీలగా నాశనము చేసిన పరమశివుడు సర్వోత్కృష్టుడై జయించుచున్నాడు.

విశేషములు:

• ఇక్కడ అంధకాసుర సంహారము మరియు త్రిపుర దహనము అను రెండు పురాణ గాథలు ప్రస్తావించబడినవి.
• శివుడిని ప్రళయకాల మేఘముతో పోల్చుట ఇక్కడ విశేషము.

---

ఎనిమిదవ శ్లోకము

శ్లోకము: జయత్యఘవనాశనిః సుమతిమాధవీమాధవః కృపామృతపయోనిధిర్భవమహార్ణవైకప్లవః । విపత్తృణసమీరణః ప్రణయిచిత్తచిన్తామణిః సమస్తభువనోదయప్రలయకేలికారో హరః ॥ 8 ॥

ప్రతిపదార్థము: అఘవన = పాపములనెడి అడవికి, అశనిః = పిడుగు వంటివాడును; సుమతి = సద్బుద్ధి అనెడి, మాధవీ = మాధవీ లతకు, మాధవః = వసంత కాలము వంటివాడును (వికసింపజేయువాడు); కృపా + అమృత = కరుణ అనెడి అమృతమునకు, పయోనిధిః = సముద్రము వంటివాడును; భవమహార్ణవ = సంసారమనెడి మహా సముద్రమునకు, ఏకప్లవః = ఒకే ఒక పడవ వంటివాడును; విపత్ = ఆపదలనెడి, తృణ = గడ్డికి, సమీరణః = గాలి వంటివాడును (చెల్లాచెదురు చేయువాడు); ప్రణయి = భక్తుల యొక్క, చిత్త = మనస్సులకు, చిన్తామణిః = కోరిన కోర్కెలు తీర్చు చింతామణి వంటివాడును; సమస్తభువన = సర్వ లోకముల యొక్క, ఉదయ = సృష్టి, ప్రలయ = లయములను, కేలికారణః = క్రీడగా చేయువాడునైన, హరః = శివుడు, జయతి = సర్వోత్కృష్టుడై వెలుగుచున్నాడు.

తాత్పర్యము: శివుడు పాపారణ్యమును దహించే పిడుగు, సద్బుద్ధిని వికసింపజేసే వసంతకాలము, కరుణారస సముద్రము. సంసార సాగరాన్ని దాటించే నావ, ఆపదలనెడి గడ్డిని ఎగురగొట్టే గాలి, భక్తుల కోర్కెలు తీర్చే చింతామణి. సృష్టి స్థితి లయలను ఒక క్రీడగా చేసే ఆ పరమేశ్వరుడు సర్వోత్కృష్టుడై జయించుచున్నాడు.

విశేషములు:

• ఈ శ్లోకమునందు 'పరమ్పరిత రూపకాలంకారము' ఉపయోగించబడినది.
• సంసారమును దాటుటకు శివుడు తప్ప అన్యం ఏదీ లేదని 'ఏకప్లవః' అను పదము సూచిస్తుంది.

---

ఇతి రాజానక రత్నకంఠ విరచిత 'లఘుపంచిక' వ్యాఖ్యానసహిత జగద్ధర భట్ట విరచిత 'స్తుతి కుసుమాంజలి' యందలి హరాష్టకము సంపూర్ణము.(   లఘు: అంటే చిన్నది లేదా సంక్షిప్తమైనది అని అర్థం.  పంచిక: అంటే గ్రంథంలోని గూఢార్థాలను, పదాల అర్థాలను వివరిస్తూ సాగే వ్యాఖ్యాన విశేషం. )