జగద్ధరభట్టు విరచించిన 'స్తుతికుసుమాంజలి' లోని 22వ స్తోత్రమైన 'కాదిపదబంధ' చిత్రకావ్య వ్యాఖ్యానం
'కా' అనే అక్షరముతో ప్రారంభమయ్యే పదబంధములతో కూడిన
చిత్రకావ్య భేదమైన ఇరవై రెండవ స్తోత్రమును ప్రారంభించుచున్నారు.
1వ శ్లోకము
శ్లోకము: కావ్యకౌశలకలాసు కోవిదైః కీర్తితః కవికులైః
కుతూహలాత్ । కౌముదీకుముదకాంతకీర్తిభిః కామితః కుశలకార్యకారిభిః ॥ 1 ॥
ప్రతిపదార్థము: కావ్య + కౌశల + కలాసు = కావ్య నిర్మాణ నైపుణ్యమనెడి కళలందు, కోవిదైః =
పండితులైన, కవి + కులైః = కవి సమూహములచేత, కుతూహలాత్ = ఆసక్తితో, కీర్తితః =
స్తుతించబడినవాడును, కౌముదీ + కుముద + కాంత = వెన్నెల మరియు
కలువలకు ప్రియుడైన చంద్రుని వంటి, కీర్తిభిః = కీర్తి
కలవారును, కుశల + కార్య + కారిభిః = శుభప్రదమైన కార్యములను
చేయువారును అయిన భక్తులచే, కామితః = కోరబడినవాడును (అయిన
శివుడు రక్షించుగాక).
తాత్పర్యము: కావ్యకళా నైపుణ్యం కలిగిన కవిశ్రేష్ఠులు ఎంతో కుతూహలంతో ఎవరిని కీర్తిస్తారో, చంద్రబింబం
వంటి స్వచ్ఛమైన కీర్తి కలిగి పుణ్యకార్యములు చేసే సత్పురుషులు ఎవరిని అభిలషిస్తారో
అట్టి పరమశివుడు స్తుతించబడుతున్నాడు.
విశేషములు: ఈ శ్లోకమునందు 'కా' వర్ణముతో ప్రారంభమయ్యే పదములను
ఉపయోగించి కవి తన చిత్రకవితా ప్రతిభను చాటారు. పరమశివుడు విద్వజ్జనులకు మరియు
పుణ్యాత్ములకు ఆశ్రయుడని ఇక్కడ వర్ణించబడింది.
2వ శ్లోకము
శ్లోకము: కేరలీకచకలిందకన్యకాకూలకాలియకడారకంధరః ।
కిల్బిషక్షణకారణక్రతుక్లాంతికృత్క రటికృత్తికర్పటః ॥ 2 ॥
ప్రతిపదార్థము: కేరలీ = కేరళ వనితల యొక్క, కచ = కేశపాశము వలెను, కలిందకన్యకా = యమునా నది యొక్క, కూల = తీరమందలి,
కాలియ = కాలియ సర్పము వలెను, కడార = నల్లనైన
(నీలమైన), కంధరః = కంఠము కలవాడును, కిల్బిష
+ క్షపణ + కారణ = పాపములను నశింపజేయుటకు కారణమైన, క్రతు =
యజ్ఞముల యొక్క, క్లాంతి + కృత్ = అలసటను పోగొట్టువాడును,
కరటి + కృత్తి + కర్పటః = గజాసురుని చర్మమును వస్త్రముగా
ధరించినవాడును (అయిన శివుడు).
తాత్పర్యము: కేరళ స్త్రీల నల్లని జుట్టు వలె, యమునా తీరమున ఉండే కాలియ సర్పము వలె
నీలవర్ణముతో ప్రకాశించే కంఠము కలవాడు, పాపనాశకమైన యజ్ఞాది
క్రతువుల వల్ల కలిగే శ్రమను హరించేవాడు మరియు గజచర్మమును ధరించినవాడు అయిన శివుని
వర్ణన ఇక్కడ ఉంది.
విశేషములు: శివుని నీలకంఠ స్థితిని ఇక్కడ కేరళ వనితల కేశములతో మరియు కాలియ సర్పముతో
పోల్చడం కవి చమత్కారం. భక్తుల శ్రమను హరించే కరుణామయునిగా శివుడు ఇక్కడ
చిత్రించబడ్డాడు.
3వ శ్లోకము
శ్లోకము: కేకికేతనకృశానుకౌశికైః కిన్నరైః కవికుబేరకేశవైః ।
కాలకూటకవలక్రియాక్రమే క్రందితః కలుషకర్షణక్షమః ॥ 3 ॥
ప్రతిపదార్థము: కేకికేతన = నెమలి వాహనముగా గల కుమారస్వామి, కృశాను = అగ్నిదేవుడు, కౌశికైః = ఇంద్రుడు, కిన్నరైః = కిన్నరులు, కవి = శుక్రాచార్యుడు, కుబేర = కుబేరుడు, కేశవైః = విష్ణువు మొదలైన వారిచే, కాలకూట + కవల +
క్రియా + క్రమే = కాలకూట విషమును మింగే సందర్భమున, క్రందితః
= ప్రార్థించబడినవాడును, కలుష + కర్షణ + క్షమః = పాపములను
తొలగించుటలో సమర్థుడును (అయిన శివుడు).
తాత్పర్యము: క్షీరసాగర మథన సమయంలో ఉద్భవించిన కాలకూట విషాన్ని భక్షించి లోకాలను రక్షించమని
కుమారస్వామి, అగ్ని, ఇంద్రుడు, కిన్నరులు,
శుక్రుడు, కుబేరుడు మరియు విష్ణువు వంటి
దేవతలందరిచే ప్రార్థించబడినవాడు, సమస్త పాపాలను హరించే శక్తి
కలవాడు అయిన పరమశివునికి నమస్కారము.
విశేషములు: విషపాన ఘట్టాన్ని స్మరించడం ద్వారా శివుని లోకరక్షక తత్వము మరియు సర్వదేవతా
పూజ్యనీయత ఇక్కడ వ్యక్తమవుతోంది.
4వ శ్లోకము
శ్లోకము: కర్ణకీలితకపాలకుండలః కుంఠితక్రకచకల్పకల్మషః ।
కాలకామకదనః కుముద్వతీకాంతకర్బురకపర్దకందరః ॥ 4 ॥
ప్రతిపదార్థము: కర్ణ + కీలిత + కపాల + కుండలః = చెవులకు అలంకరించబడిన పుర్రెలనెడి కుండలములు
కలవాడును, కుంఠిత = అడ్డుకోబడిన (నశించిన), క్రకచ + కల్ప =
రంపము వంటి తీక్షణమైన, కల్మషః = పాపములు కలవాడును, కాల + కామ + కదనః = యముడిని మరియు మన్మథుడిని సంహరించినవాడును, కుముద్వతీకాంత = చంద్రుని చేతను, కర్బుర = బంగారము
(లేక గంగ) చేతను, కపర్ద + కందరః = జటాజూటమనెడి గుహ కలవాడును.
తాత్పర్యము: చెవులకు కపాలములను కుండలములుగా ధరించినవాడు, రంపము వలె కోసే భయంకరమైన
పాపాలను సైతం నశింపజేసేవాడు, యముడిని మరియు మన్మథుడిని
జయించినవాడు, తన జటాజూటమనే గుహలో చంద్రుడిని మరియు
గంగాదేవిని ధరించినవాడు అయిన పరమశివుడు ప్రకాశిస్తున్నాడు.
విశేషములు: శివుని విలక్షణమైన అలంకారములను (కపాల కుండలములు, జటాజూటము) వర్ణిస్తూనే, ఆయన సంహారక మరియు అనుగ్రహ రూపాలను కవి ఇక్కడ వివరించారు. 'కుముద్వతీకాంత' అనగా చంద్రుడు అని అర్థము.
5వ శ్లోకము
శ్లోకము: కాపిశాయనకషాయకామినీకేలికూజితకలేన కౌతుకాత్ । క్రీడితః
క్వణితకీచకక్వణత్కోకిలాకలకలేన కాననే ॥ 5 ॥
ప్రతిపదార్థము: కాపిశాయన =
ద్రాక్షాసవము (మద్యము) చేత, కషాయ = ఎర్రబడిన కన్నులు కలిగిన, కామినీ
= స్త్రీల యొక్క, కేలి + కూజిత + కలేన = విలాసవంతమైన ధ్వనుల
వంటి మధుర ధ్వనితో, కౌతుకాత్ = వేడుకగా, క్వణిత + కీచక = ధ్వని చేయుచున్న వెదురు పొదల యొక్క, క్వణత్ + కోకిలా + కలకలేన = కూయుచున్న కోకిలల కలకల ధ్వనులతో నిండిన,
కాననే = అరణ్యమునందు, క్రీడితః = విహరించువాడు
(అయిన శివుడు).
తాత్పర్యము: మద్యపానము చేత
మత్తెక్కిన స్త్రీల మధుర భాషణల వంటి ధ్వనులు వినిపించే వెదురు పొదలు, కోకిలల
కలకూజితాలతో నిండిన వనమునందు క్రీడించువాడును, పరమానంద
స్వరూపుడును అయిన శివుడు స్తుతించబడుతున్నాడు.
విశేషములు: ఇక్కడ ప్రకృతి
సౌందర్యము శివుని విహార స్థలముగా వర్ణించబడింది. వెదురు రంధ్రాల నుండి వచ్చే గాలి
ధ్వనిని కోకిలల స్వరముతో పోల్చుతూ వన సౌందర్యమును కవి వర్ణించారు.
6 మరియు 7 శ్లోకములు (యుగ్మము)
శ్లోకము: కుందకుడ్మలకదంబకేతకీకాంచనారకలికాకదంబకైః । కర్ణికారకరవీరకోరకైః
కైరవైః కువలయైః కుశేశయైః ॥ 6 ॥
కింశుకైః కపికపోలకాంతిభిః కేసరైః కమలకోషకోమలైః । కోవిదారకుటజైః కణేరకైః కేవలైః
కచితకీర్ణకుంతలః ॥ 7 ॥
ప్రతిపదార్థము: కుంద + కుడ్మల =
మొల్ల మొగ్గలు,
కదంబ = కదంబ పుష్పములు, కేతకీ = మొగలి రేకులు,
కాంచనార + కలికా + కదంబకైః = కంచన చెట్టు మొగ్గల సమూహములతోను,
కర్ణికార = కొండగోగు, కరవీర + కోరకైః =
గన్నేరు మొగ్గలతోను, కైరవైః = తెల్ల కలువలతోను, కువలయైః = నల్ల కలువలతోను, కుశేశయైః = పద్మములతోను,
కపి + కపోల + కాంతిభిః = కోతి బుగ్గల వలె ఎర్రని కాంతి గల, కింశుకైః = మోదుగ పూలతోను, కమల + కోష + కోమలైః =
పద్మము లోపలి భాగము వలె మృదువైన, కేసరైః = నాగకేసరములతోను,
కోవిదార = దేవకాంచన, కుటజైః = కొండమల్లె,
కణేరకైః = కణేర పుష్పములతోను, కేవలైః = ఇవన్నీ
కలిసిన, కచిత + కీర్ణ + కుంతలః = అలంకరించబడిన మరియు
విరబోయబడిన జుట్టు కలవాడు (అయిన శివుడు).
తాత్పర్యము: మొల్లలు, కదంబములు,
మొగలి, కంచన మొగ్గలు, కొండగోగు,
గన్నేరు, కలువలు, పద్మములు,
మోదుగ పూలు, నాగకేసరములు, దేవకాంచన మరియు కొండమల్లె వంటి రకరకాల అడవి పూలతో శివుడు తన జటలను
అలంకరించుకున్నాడు. అట్టి వివిధ పుష్పాల అలంకారముతో విరబోసిన జుట్టు కలిగిన శివుని
రూపము ఇక్కడ వర్ణించబడింది.
విశేషములు: ఈ రెండు శ్లోకములు
కలిపి ఒకే భావమును (యుగ్మము) ఇస్తున్నాయి. శివుడు అడవిలో లభించే సమస్త పుష్పములను
ఇష్టపడతాడని, ఆయన ప్రకృతి ప్రేమికుడని ఈ వర్ణన ద్వారా తెలుస్తోంది. అన్నీ 'క' వర్ణముతోనే ప్రారంభమవ్వడం ఈ చిత్రకవిత్వంలోని
ప్రత్యేకత.
8వ శ్లోకము
శ్లోకము: కృష్ణకుండలికఠోరకంచుకైః
క్లృప్తకుబ్జకమనీయకంకణః । క్రోధకృత్తకరికుంభకోటరక్రూరకేసరికిశోరకంటకః ॥ 8 ॥
ప్రతిపదార్థము: కృష్ణ + కుండలి =
నల్లని సర్పముల యొక్క, కఠోర + కంచుకైః = గట్టిదైన కుబుసములతో (లేక చర్మములతో),
క్లృప్త = చేయబడిన, కుబ్జ = వంకరైన, కమనీయ = అందమైన, కంకణః = కంకణములు కలవాడును, క్రోధ = కోపముతో, కృత్త = చీల్చబడిన, కరి + కుంభ + కోటర = ఏనుగు కుంభస్థలమునెడి రంధ్రమునందున్న, క్రూర + కేసరి + కిశోర = క్రూరమైన సింహపు పిల్లలకు, కంటకః
= శత్రువు (లేక సంహరించువాడు) అయిన శివుడు.
తాత్పర్యము: నల్లని పాముల
పొలుసులతో లేదా చర్మముతో చేయబడిన అందమైన వంకర కంకణములను ధరించినవాడు, కోపముతో
ఏనుగు కుంభస్థలమును చీల్చి, అందులో ఉన్న సింహపు పిల్లల వంటి
గర్వమును అణచివేయువాడు (లేక గజాసుర సంహారి) అయిన శివుడు స్తుతించబడుతున్నాడు.
9వ శ్లోకము
శ్లోకము: కాంతయా కనకకాంచికించిణీకాంతయా కలితకంఠకందలః । కోపయన్కపటతః
కిరీటినం క్రీడయా కృతకిరాతకైతవః ॥ 9 ॥
ప్రతిపదార్థము: కనక + కాంచి +
కించిణీ = బంగారు మొలనూలు గంటల ధ్వనిచే, కాంతయా = మనోహరమైన, కాంతయా
= పార్వతీదేవిచే, కలిత = ఆలింగనము చేసుకోబడిన, కంఠ + కందలః = మెడ భాగము కలవాడును, కపటతః = మాయతో,
కిరీటినం = అర్జునుడిని, కోపయన్ =
కోపింపజేయుచు, క్రీడయా = వినోదముకై, కృత
+ కిరాత + కైతవః = వేటగాని వేషమును ధరించినవాడు (అయిన శివుడు).
తాత్పర్యము: బంగారు గజ్జెల
మొలనూలు ధరించిన పార్వతీదేవి కౌగిలిలో ఉన్నవాడు, అర్జునుడిని పరీక్షించుటకై మాయా
కిరాత (వేటగాని) వేషమును ధరించి, అతనిని కోపింపజేసి యుద్ధము
చేసినవాడు అయిన శివుడు స్తుతించబడుతున్నాడు.
10వ శ్లోకము
శ్లోకము: కాకకంకకురరైః కలంకితే కశ్మలే కఠినకృత్యకారితే । కతి
క్షతకలేవరైః కటుం కర్షయన్కరుణయా కదర్థనామ్ ॥ 10 ॥
ప్రతిపదార్థము: కాక = కాకులు, కంక =
గద్దలు, కురరైః = నీటి కాకుల వంటి పక్షులచే, కలంకితే = నిండినట్టియు, కశ్మలే = అపవిత్రమైనట్టియు,
కఠిన + కృత్య + కారితే = కఠినమైన పనులచే చేయబడిన (శ్మశానమునందు),
క్షత + కలేవరైః = గాయపడిన శరీరములతో, కతి =
ఎందరో (దుష్టుల), కటుం = చేదునైన (భయంకరమైన), కదర్థనామ్ = పీడను, కరుణయా = దయతో, కర్షయన్ = తొలగించువాడు (అయిన శివుడు).
తాత్పర్యము: కాకులు, గద్దలు
తిరుగుతూ భీభత్సంగా ఉన్న శ్మశాన వాటికలలో సైతం, కర్మ ఫలమును
అనుభవిస్తూ కష్టపడే ప్రాణుల యొక్క భయంకరమైన బాధలను తన కరుణతో తొలగించేవాడు శివుడు.
11వ శ్లోకము
శ్లోకము: కోపకర్కశకృతాంతకింకరక్లేశకాతరకృపాకృతౌ కృతీ । కల్పతాం
కలికలంకకందలీకందకర్తనకుఠారకర్మణే ॥ 11 ॥
ప్రతిపదార్థము: కోప = కోపముతో, కర్కశ =
కఠినమైన, కృతాంత + కింకర = యమదూతల వల్ల కలిగే, క్లేశ = కష్టములకు, కాతర = భయపడిన వారిపై, కృపా + కృతౌ = దయ చూపుటలో, కృతీ = సమర్థుడైనవాడు,
కలి + కలంక = కలియుగ పాపములనెడి, కందలీ =
మొలకలకు (లేక సమూహములకు), కంద = మూలమును, కర్తన = ఛేదించుటకు, కుఠార + కర్మణే = గొడ్డలి వలె
పనిచేయువాడు (అయిన శివుడు), కల్పతాం = నాకు శుభమును
చేకూర్చుగాక.
తాత్పర్యము: యమదూతల భీకరమైన
దండనలకు భయపడే భక్తులపై దయచూపేవాడు, కలియుగ పాపములనెడి చెట్లను వేళ్లతో సహా
నరికివేసే గొడ్డలి వంటివాడు అయిన పరమశివుడు నా పాపములను హరించి మోక్షమును
ప్రసాదించుగాక.
విశేషములు: ఈ శ్లోకముతో 1 నుండి 11
శ్లోకముల వరకు సాగిన 'కా' వర్ణ చిత్ర కవిత్వము ఒక సంపూర్ణ స్తుతిగా ముగుస్తుంది. ఇక్కడ శివుడిని 'పాపనాశకుడు' మరియు 'కలిదోష
హారి' గా పేర్కొనడం జరిగింది.
జగద్ధరభట్టు
విరచించిన 'స్తుతికుసుమాంజలి' లోని 22వ
స్తోత్రము (కాదిపదబంధము) లోని మొదటి 11 శ్లోకములకు
సంబంధించిన సంస్కృత వ్యాఖ్యాన వివరణ
వ్యాఖ్యాన
వివరణ:
- కావ్యకౌశలము: కవిత్వమునకు
బీజమైన ప్రతిభ, లోకజ్ఞానము, శాస్త్ర పాండిత్యము
కలిగిన కవి సమూహములచే శివుడు కుతూహలముతో స్తుతించబడ్డాడు.
- కీర్తి వర్ణన: కుముదము
(తెల్ల కలువ) మరియు వెన్నెల వలె స్వచ్ఛమైన కీర్తి కలిగిన పుణ్యాత్ములచే ఆయన
కోరబడతాడు.
- శరీర వర్ణన: కేరళ వనితల
కేశముల వలె, యమునా తీరమందలి కాలియ సర్పము వలె నల్లని (నీలమైన) కంఠము
కలవాడు. 'కరటి కృత్తి' అనగా ఏనుగు
చర్మాన్ని ఉత్తరీయంగా ధరించినవాడు.
- దేవతల ప్రార్థన: కుమారస్వామి
(కేకికేతన), అగ్ని (కృశాను), ఇంద్రుడు (కౌశిక),
కిన్నరులు, శుక్రుడు, కుబేరుడు మరియు విష్ణువు - వీరందరూ కాలకూట విషము పుట్టినప్పుడు భయపడి
శివుడిని రక్షించమని వేడుకున్నారు.
- అలంకార విశేషము: ప్రళయ కాలమున
బ్రహ్మాదుల కపాలములను ఆయన కుండలములుగా ధరించాడు. ఆయన జటాజూటమున (కపర్దము)
చంద్రుడు ప్రకాశిస్తున్నాడు.
- వన విహారము: మద్యపానముచే
ఎర్రబడిన కన్నులు గల స్త్రీల మధుర భాషణల వంటి ధ్వనులు గల అడవిలో, వేణువుల
వంటి వెదురు పొదల ధ్వనుల మధ్య శివుడు విహరిస్తాడు.
- పుష్ప వర్ణన: ఈ స్తోత్రంలో
కేతకీ (మొగలి) పుష్పమును కవి వర్ణించారు. శివుడు కేతకీ పుష్పాన్ని
శపించినప్పటికీ, చిత్రకవిత్వ నియమం (కాదిపదబంధం) కోసం కవి దీనిని ఇక్కడ
ఉపయోగించడం విశేషం.
- కిరాత రూపము: అర్జునుడిని
అనుగ్రహించుటకై శివుడు వేటగాని వేషమును ధరించి, అతనితో యుద్ధము చేసి
కోపమును కలిగించాడు.
- కరుణామయుడు: శ్మశానమునందు
కాకులు, గద్దల మధ్య నరకయాతన అనుభవించే వారి బాధలను తన కరుణతో తొలగించే
సమర్థుడు. యమదూతల భయము నుండి భక్తులను రక్షించువాడు.
విశేషములు:
- కలియుగ పాపములనెడి
తీగను వేళ్లతో సహా నరికివేసే 'గొడ్డలి' వంటివాడు
శివుడు.
- ఈ 11 శ్లోకములు
ఒకే భావముతో ముగియడం వల్ల దీనిని 'కులకము' అంటారు.
- కవి ఇందులో అనుప్రాస
మరియు చిత్రకవిత్వమును అద్భుతంగా ప్రదర్శించారు.
12వ శ్లోకము
శ్లోకము:
కల్లోలినీకుటిలకైరవిణీకుటుంబ
కంకాలకల్పితకరాలకిరీటకోటిః
।
కాత్యాయనీకరకరంబితకీర్యమాణ-
కర్పూరకుంకుమకణః
కమలాం కరోతు ॥ 12 ॥
ప్రతిపదార్థము:
కల్లోలినీ
= తరంగములు కలిగిన గంగానదియును, కుటిల = వంకరైన (నెలవంక రూపమున ఉన్న),
కైరవిణీ + కుటుంబ = కలువలకు భర్తయైన చంద్రుడును, కంకాల = మహాప్రళయ కాలమున సంహరించబడిన బ్రహ్మాదుల ఎముకల సమూహముచే, కల్పిత = నిర్మించబడిన, కరాల = భయంకరమైన, కిరీట + కోటిః = కిరీట అగ్రభాగము కలవాడును, కాత్యాయనీ
= పార్వతీదేవి యొక్క, కర = హస్తములచే, కరంబిత
= కలిపి, కీర్యమాణ = చల్లబడుతున్న, కర్పూర
+ కుంకుమ + కణః = కర్పూరము మరియు కుంకుమ పొడి కలవాడును (అయిన శివుడు), కమలాం = మోక్షలక్ష్మిని (కైవల్య సంపదను), కరోతు =
ప్రసాదించుగాక.
తాత్పర్యము:
అలలతో
ప్రకాశించే గంగానదిని, వంకరగా ఉన్న నెలవంకను మరియు ప్రళయకాలమందు హతులైన వారి
అస్థులతో చేయబడిన భయంకరమైన కిరీటాన్ని ధరించినవాడును, పార్వతీదేవి
తన చేతులతో భక్తితో చల్లుతున్న కర్పూర కుంకుమ మిశ్రమముచే శోభిస్తున్నవాడును అయిన ఆ
పరమశివుడు మనకు మోక్షలక్ష్మిని ప్రసాదించుగాక.
- కల్లోలినీ: అనగా
స్వర్గగంగ.
- కుటిల కైరవిణీ కుటుంబ: ఒకే కళతో ఉండి
(నెలవంక),
కలువలకు వల్లభుడైన చంద్రుడు.
- కంకాల: మహాప్రళయములందు
సంహరించబడిన బ్రహ్మాదుల శరీర అస్థులతో నిర్మించబడిన వికారమైన కిరీట శిఖరము
కలవాడు.
- కాత్యాయనీ కరకరంబిత: పార్వతీదేవి
తన హస్తములతో కలిపి చల్లుతున్న కర్పూర, కుంకుమ కణములు కలవాడు.
- కమలాం: అట్టి విభుడైన
శ్రీ శంభుడు మనకు 'కైవల్య లక్ష్మిని' (మోక్షమును)
ప్రసాదించుగాక అని భావము.
విశేషములు:
ఈ
శ్లోకముతో 'కా' వర్ణముతో కూడిన 22వ
స్తోత్రము సంపూర్ణమైనది. ఇందులో శివుని భయంకర రూపము (కంకాలధారణ) మరియు మంగళకర
రూపము (పార్వతీ కృత అలంకరణ) రెండూ వర్ణించబడ్డాయి. చివరగా 'కమలాం'
అనగా ఇక్కడ ఐశ్వర్యము కంటే మిన్నయైన మోక్షమును కోరడమైనది.
ముగింపు:
రాజానక
శంకరకంఠుని పుత్రుడైన రాజానక శ్రీరత్నకంఠుడు రచించిన 'లఘుపంచిక'
వ్యాఖ్యానముతో కూడిన, కాశ్మీర మహాకవి శ్రీ
జగద్ధరభట్టు విరచిత 'స్తుతికుసుమాంజలి' లోని 'కాదిపదబంధ స్తోత్రము' అను
ఇరవై రెండవ స్తోత్రము సమాప్తము.

No comments:
Post a Comment